Een batterij stuurt een elektrisch signaal door een klein kwartskristal, en dat kristtal bepaalt hoe laat het is. Dat is in het kort hoe een quartz horloge werkt. Het kwartskristal trilt heel snel en heel regelmatig. Die trillingen worden omgezet in een tijdsignaal, waardoor de wijzers of het display precies de juiste tijd aangeven.
Wat is een quartz horloge precies?
Een quartz horloge is een horloge met een elektronisch uurwerk. De naam komt van het materiaal binnenin: een klein kristal van kwarts, ook wel quartz genoemd. Dit kristal trilt als er stroom doorheen loopt. Die trilling is zo stabiel dat het uurwerk er de tijd mee kan bijhouden.
De energie komt van een batterij. Die batterij stuurt stroom naar het kwartskristal. Het kristal trilt daarna op een vaste frequentie. Een elektronische schakeling telt die trillingen en vertaalt ze naar seconden, minuten en uren. Zo weet het horloge hoe laat het is.
Hoe verschilt een quartz horloge van een automatisch horloge?
Een automatisch horloge heeft geen batterij. Dat horloge werkt op de beweging van je pols. Een tiny rotor binnenin draait mee als jij beweegt, en dat laadt een veer op. Die veer drijft het uurwerk aan.
Een quartz horloge werkt op een heel andere manier. Het heeft geen veer nodig en geen mechanische onderdelen om energie op te wekken. Alles werkt elektrisch. Dat maakt quartz horloges over het algemeen nauwkeuriger dan automatische horloges. Bij een automatisch horloge kunnen kleine afwijkingen door slijtage of temperatuur oplopen. Een quartz uurwerk geeft de tijd veel consistenter aan.
Waarom is een quartz horloge zo nauwkeurig?
Het kwartskristal trilt op een vaste frequentie die nauwelijks verandert. Of het nu warm of koud is, of je het horloge net hebt omgedaan of al uren draagt, de trillingen blijven stabiel. Daardoor loopt een quartz horloge nauwelijks voor of achter. De afwijking is bij de meeste modellen slechts een paar seconden per maand.
Bij een mechanisch of automatisch horloge zijn er meer bewegende onderdelen. Die kunnen door veroudering of omstandigheden iets anders gaan lopen. Dat geeft vaker kleine afwijkingen in de tijdaanduiding.
Voordelen van een quartz horloge op een rij
- Zeer nauwkeurige tijdaanduiding, met minimale afwijking
- Weinig onderhoud nodig, alleen de batterij moet af en toe worden vervangen
- Vaak goedkoper dan vergelijkbare automatische horloges
- Minder gevoelig voor schokken en beweging
- Licht en dun te maken, omdat er minder mechanische onderdelen in zitten
- Breed aanbod in stijlen en prijsklassen
Wat zijn de nadelen?
Een quartz horloge heeft ook nadelen. Het grootste nadeel voor veel horlogeliefhebbers is dat het minder ambachtelijk voelt dan een mechanisch uurwerk. Bij een automatisch horloge kun je soms door de wijzerplaat of achterkant het uurwerk zien bewegen. Dat geeft een gevoel van vakmanschap en traditie. Een quartz horloge heeft die beleving minder.
Een ander nadeel is de batterij. Die moet je regelmatig vervangen, meestal eens in de één tot drie jaar afhankelijk van het model. Doe je dat niet op tijd, dan kan een lege batterij in sommige gevallen lekken en het uurwerk beschadigen.
Tot slot is er een verschil in de manier waarop de secondewijzer beweegt. Bij een quartz horloge tikt de secondewijzer per seconde. Bij een mechanisch horloge glijdt de wijzer vloeiend rond. Dat laatste vinden veel mensen mooier om naar te kijken.
Voor wie is een quartz horloge geschikt?
Een quartz horloge is een goede keuze als je wilt dat je horloge altijd de juiste tijd aangeeft zonder er veel bij na te denken. Je hoeft het niet op te winden of dagelijks te dragen om het gaande te houden. Je vervangt de batterij af en toe en verder kun je het horloge gewoon dragen.
Het is ook een praktische keuze als je een betrouwbaar en betaalbaar horloge zoekt voor dagelijks gebruik. Quartz horloges zijn er in veel prijsklassen en stijlen, van sportief tot klassiek en van eenvoudig tot uitgebreid met extra functies.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn horloge een quartz uurwerk heeft?
Kijk op de achterkant van het horloge of in de gebruiksaanwijzing. Staat er “quartz” of “battery” vermeld, dan heb je een quartz horloge. Ook de secondewijzer geeft een aanwijzing: tikt die per seconde, dan wijst dat op een quartz uurwerk.
Hoe lang gaat de batterij van een quartz horloge mee?
De batterij van een quartz horloge gaat gemiddeld één tot drie jaar mee. Dit verschilt per model en hoe zuinig het uurwerk is. Sommige zuinige modellen halen zelfs langer dan drie jaar.
Is een quartz horloge beter dan een automatisch horloge?
Een quartz horloge is nauwkeuriger en heeft minder onderhoud nodig dan een automatisch horloge. Automatische horloges worden meer gewaardeerd om hun ambacht en beleving. Welk type beter is, hangt af van wat je zelf belangrijk vindt.
Kan een quartz horloge water hebben?
Of een quartz horloge waterbestendig is, hangt niet af van het uurwerk maar van de behuizing. Er zijn quartz horloges die geschikt zijn om mee te zwemmen of te duiken. Controleer altijd de waterbestendigheidswaarde van het specifieke model.
